ظرفیت مشعل دیگ بخار؛ محاسبه و تطبیق با ظرفیت دیگ

در استعلام‌ها زیاد پیش می‌آید که کارفرما ظرفیت دیگ را می‌داند اما نمی‌داند مشعل روی آن چند باید باشد. این دو عدد یکی نیستند و با هم اشتباه گرفتنشان یا خط تولید را کم‌بخار می‌کند یا سوخت را بی‌دلیل بالا می‌برد. آنچه می‌خوانید روش رسیدن از ظرفیت دیگ به توان مشعل است، با جدول عددی و یک مثال کامل.

ظرفیت مشعل با ظرفیت دیگ بخار چه تفاوتی دارد؟

ظرفیت دیگ، خروجی است: مقدار بخاری که دیگ در ساعت تحویل می‌دهد، بر حسب کیلوگرم بر ساعت یا تن بر ساعت. ظرفیت مشعل، ورودی است: مقدار انرژی‌ای که شعله در همان ساعت به دیگ می‌دهد، بر حسب کیلوکالری بر ساعت یا کیلووات.

فاصلهٔ این دو عدد همان راندمان است. هیچ دیگی تمام حرارت ورودی را به بخار تبدیل نمی‌کند؛ بخشی از آن با گازهای دودکش بیرون می‌رود و بخشی از بدنه تلف می‌شود. پس توان مشعل همیشه از توان خروجی دیگ بیشتر است، و هرچه راندمان پایین‌تر باشد این فاصله بیشتر می‌شود.

توان ورودی مشعل را چطور حساب کنیم؟

محاسبه سه گام دارد و با یک ماشین‌حساب ساده انجام می‌شود:

• گام یک — بخار را به حرارت تبدیل کنید: هر کیلوگرم بخار در ساعت، در حالت مرجع، حدود ۵۴۰ کیلوکالری بر ساعت حرارت می‌برد. ظرفیت دیگ را در ۵۴۰ ضرب کنید تا توان خروجی به دست آید.
• گام دو — بر راندمان تقسیم کنید: توان خروجی را بر راندمان دیگ تقسیم کنید. عدد حاصل، توان حرارتی ورودی موردنیاز است؛ یعنی همان ظرفیت مشعل دیگ بخار.
• گام سه — واحد را یکسان کنید: اگر کاتالوگ مشعل بر حسب کیلووات است، کیلوکالری بر ساعت را بر ۸۶۰٫۴۲ تقسیم کنید.

یک مثال عددی

فرض کنید محاسبهٔ مصرف، دیگ ۷۰۰ کیلوگرم بر ساعت را برایتان نتیجه داده است. توان خروجی می‌شود ۷۰۰ ضربدر ۵۴۰، یعنی ۳۷۸٬۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت. اگر راندمان ۹۰ درصد باشد، ورودی لازم ۴۲۰٬۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت است؛ و اگر راندمان به ۸۵ درصد افت کند، همان دیگ مشعلی نزدیک به ۴۴۵٬۰۰۰ کیلوکالری بر ساعت می‌خواهد. همین پنج درصد، تفاوت یک رِنج مشعل است.

جدول توان مشعل بر اساس ظرفیت دیگ بخار

جدول زیر برای برآورد پیش از استعلام است. ستون‌های راندمان دو حالت فرضی را نشان می‌دهند تا ببینید عدد چقدر به راندمان حساس است؛ راندمان واقعی هر دستگاه را سازنده بر اساس طراحی اعلام می‌کند.

مبنای تبدیل: هر کیلوگرم بخار حدود ۵۴۰ کیلوکالری، و هر اسب بخار دیگ معادل تقریبی ۳۴٫۵ پوند بخار در ساعت. اعداد جنبهٔ راهنما دارند و قابل تغییرند.

محدودهٔ ظرفیت دیگ‌های تولیدی از ۶۰ کیلوگرم تا ۲ تن بخار در ساعت است؛ مدل‌های ایستاده تا ۵۰۰ کیلوگرم و دیگ بخار خوابیده از ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلوگرم بر ساعت. برای رسیدن به عدد ظرفیت خودِ دیگ، پیش از این محاسبه، راهنمای انتخاب ظرفیت دیگ بخار را ببینید.

تطبیق توان مشعل با ظرفیت دیگ یکی از گام‌های راه‌اندازی و کمیسیونینگ دیگ بخار پیش از اولین آتش است.

مشعل بزرگ‌تر از نیاز چه هزینه‌ای دارد؟

مشعل بزرگ‌تر از نیاز، برخلاف تصور، «خیال راحت» نمی‌آورد. مشعلی که توانش بیش از نیاز دیگ است در بار کم مجبور می‌شود مدام روشن و خاموش شود. هر استارت، دودهٔ بیشتری روی سطح انتقال حرارت می‌گذارد و به قطعات فرمان و الکترود جرقه فشار می‌آورد.

اینجاست که نسبت تنظیم مشعل اهمیت پیدا می‌کند: هرچه مشعل بتواند در بازهٔ وسیع‌تری از توان خود کار کند، در بار کم کمتر خاموش می‌شود و بخار پایدارتری می‌دهد. برای واحدهایی که بار متغیر دارند، مشعل دومرحله‌ای یا مدولار انتخاب منطقی‌تری از مشعل یک‌مرحله‌ای بزرگ است.

در سمت مقابل، مشعل کوچک‌تر از نیاز فشار را نگه نمی‌دارد و در پیک مصرف، دیگ عقب می‌افتد. اگر هدفتان کم‌کردن سوخت است، راه درست بازیافت حرارت دودکش است نه کوچک‌کردن مشعل؛ این را در اکونومایزر و کاهش مصرف سوخت باز کرده‌ایم.

گازی، گازوئیلی یا دوگانه‌سوز؟

نوع سوخت، عدد توان را عوض نمی‌کند اما انتخاب مدل مشعل را عوض می‌کند. مشعل گازی برای واحدهایی است که انشعاب گاز پایدار دارند. مشعل گازوئیلی جایی می‌نشیند که گاز در دسترس نیست. مشعل دوگانه‌سوز گران‌تر است ولی اگر منطقهٔ شما سابقهٔ قطعی گاز دارد، اجازه می‌دهد خط تولید با سوخت دوم ادامه بدهد.

ارزش حرارتی سوخت را برای محاسبهٔ مصرف از تأمین‌کنندهٔ خودتان بگیرید؛ این عدد بین مناطق و فصول تفاوت دارد و حدس‌زدنش محاسبهٔ مصرف را بی‌اعتبار می‌کند. تنظیم نسبت هوا به سوخت هم پس از نصب و با آنالیزر گاز دودکش انجام می‌شود، و همان تنظیم است که راندمان اعلامی را در عمل محقق می‌کند. اگر کنترل این تنظیم را خودکار می‌خواهید، کنترل و اتوماسیون دیگ بخار گزینه‌ها را نشان می‌دهد.

پرسش‌های پرتکرار

برای دیدن خانواده‌ها و ظرفیت‌های موجود، دستهٔ دیگ بخار را ببینید.

آخرین بازبینی: ۳ مهر ۱۴۰۵ — بازبینی بعدی: اسفند ۱۴۰۵